Vương cung thánh đường là gì? danh xưng này được sử dụng cho các nhà thờ nào và ở Việt Nam hiện nay có bao nhiêu Vương Cung Thánh Đường, hãy cùng Tín Việt Travel tìm hiểu ngay sau đây.
VƯƠNG CUNG THÁNH ĐƯỜNG LÀ GÌ?
Vương cung thánh đường là một danh hiệu tôn vinh đặc biệt mà Giáo hoàng (trị vì tại tòa thánh Vatican) dành cho một số nhà thờ hoặc thánh địa xét theo ý nghĩa: cổ kính, tầm quan trọng trong lịch sử , hoặc giá trị tâm linh đối với Giáo hội Công giáo Rôma. Do đó, phần lớn Vương cung thánh đường là nhà thờ chính tòa, nhưng cũng không phải nhà thờ chính tòa nào cũng là vương cung thánh đường.
Đại thánh đường Thánh Phero tại Vatican.
Về mặt kiến trúc, hầu hết các Vương cung thánh đường thường mang hình cây thập giá (tượng trưng cho Chúa Giêsu) tạo thành ba gian chính: gian hành lang, gian giáo dân và gian cung thánh. Bên trong Vương cung thánh đường có lưu giữ hài cốt các vị tử đạo, thánh nhân, các nhân vật quan trọng hoặc các tác phẩm nghệ thuật Công giáo có giá trị lớn.
PHÂN LOẠI VƯƠNG CUNG THÁNH ĐƯỜNG
Hiện nay, Giáo hội Công giáo chia thành hai loại vương cung thánh đường là Đại Vương Cung Thánh Đường và Tiểu Vương Cung Thánh Đường: Đại Vương Cung Thánh Đường (Major Basilica): đây là danh hiệu dành cho 4 vương cung thánh đường nổi tiếng trực thuộc phủ Giáo hoàng bao gồm Tổng lãnh vương cung thánh đường Thánh Gioan Latêranô (là một nhà thờ chính tòa), Vương cung thánh đường Thánh Phêrô (cũng là một nhà thờ), Vương cung thánh đường Đức Bà Cả (là một đền thờ) và Vương cung thánh đường Thánh Phaolô Ngoại thành (là một thánh địa). Duy nhất Nhà thờ Thánh Gioan Latêranô có danh hiệu "Tổng lãnh vương cung thánh đường" (tiếng Latinh: Archibasilica), là nhà thờ cấp cao nhất của Giáo hội và được xem là nhà thờ mẹ của tất cả các nhà thờ Công Giáo La Mã trên toàn thế giới.
Tổng lãnh vương cung thánh đường Thánh Gioan Latêranô - Mẹ của các nhà thờ Công Giáo.
Tiểu Vương Cung Thánh Đường (Minor Basilica): danh hiệu dành cho bất kỳ ngôi thánh đường hay thánh địa quan trọng nào khác tại Rôma hay khắp nơi trên thế giới, do chính giáo hoàng ban tặng. Khi một nhà thờ đã được nâng lên danh hiệu tiểu vương cung thánh đường thì được Tòa Thánh trao cho hai biểu trưng của giáo hoàng: một là cái chuông (tintinnabulum) dùng để báo tin khi giáo hoàng hay người thay mặt giáo hoàng đến, hai là cái dù bằng lụa có hai màu vàng, đỏ (conopaeum) dùng để che cho Giáo Hoàng.
Tiểu Vương cung thánh đường Đức Bà Hòa Bình tại Bờ Biển Ngà là ngôi nhà thờ lớn nhất thế giới hiện nay.
CÁC VƯƠNG CUNG THÁNH ĐƯỜNG TẠI VIỆT NAM
NHÀ THỜ KẺ SỞ
Vương cung thánh đường Sở Kiện hay nhà thờ Kẻ Sở tọa lạc ở thị trấn Kiện Khê, huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam. Dù là một tiểu vương cung thánh đường mới được sắc phong năm 2010, nhưng nhà thờ Kẻ Sở thật sự là điểm đến thú vị với kiến trúc đồ sộ và phong cách Đông - Tây hội tụ.
Vẻ đồ sộ của nhà thờ Kẻ Sở.
Nhà thờ được xây dựng theo kiến trúc vòm cao vút cổ điển phương Tây từ trần đến cửa. Trên tường có các ô cửa kính màu vẽ tranh các vị thánh hoặc các sự kiện trong Kinh Thánh. Tuy nhiên, khu vực cung thánh và bàn thờ được làm bằng gỗ chạm trổ tinh vi, sơn son thiếp vàng theo phong cách truyền thống Việt Nam. Do xây dựng trên một cái đầm nên toàn bộ nền cũng được lót gỗ lim chống sụt lún. Nhiều du khách đến đây tỏ ra thích thú với ngọn tháp cao treo 4 quả chuông mang các sắc âm đố - mi - son - đồ. Quả nặng nhất gần 2,5 tấn được người dân ở đây gọi là chuông "Bồng". Vào ngày lễ, nơi đây phải huy động đến cả chục thanh niên trai tráng đến kéo chuông. Tiếng chuông vang lên như một bản đàn vang vọng từng thôn làng, ngõ xóm nơi đây.
Nhà thờ là sự kết hợp độc đáo của kiến trúc Đông - Tây.
NHÀ THỜ PHÚ NHAI
Nhà thờ Phú Nhai là vương cung thánh đường Đức Mẹ Vô nhiễm Phú Nhai thuộc Giáo phận Bùi Chu, xã Xuân Phương, huyện Xuân Trường, Nam Định được nâng lên hàng tiểu Vương Cung Thánh Đường vào năm 2008 bởi Giáo Hoàng Benedicto XVI. Khi mới xây dựng nhà thờ có phong cách kiến trúc Gothic đậm dấu ấn Tây Ban Nha. Đến nay nhà thờ được xây lại theo phong cách kiến trúc Gothic Pháp. Từ ngoài vào, bên trái nhà thờ có lăng chứa hài cốt 83 thánh tử đạo thuộc giáo họ đạo xứ Phú Nhai xưa, bên phải là tượng thánh Đa Minh (Dominico) cao 17m. Điều đặc biệt là nhà thờ Phú Nhai có hai tháp chuông. Bốn quả chuông đặt ở đây đều được đúc từ Pháp chuyển sang với trọng lượng từ 100 kg đến 2 tấn, xung quanh nhà thờ có các phù điêu thể hiện 14 Đàng Thánh Giá. Theo các số liệu thống kê thì đây là ngôi thánh đường lớn nhất tại khu vực Đông Nam Á hiện nay.
Nhà thờ Phú Nhai.
THÁNH ĐỊA LA VANG
Nhà thờ La Vang nằm ở xã Hải Phú, huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị. Năm 1961, nhà thờ được tôn phong là vương cung thánh đường. Ban đầu đây là một ngôi nhà thờ bằng ngói, được thiết kế theo kiến trúc cổ Việt Nam nhưng mặt tiền vẫn mang hơi thở châu Âu hiện đại với hai tầng mái và hai cánh thánh giá. Tháp chuông hình vuông hai tầng nổi bật lên giữa cảnh đồi. Ngôi nhà thờ ban đầu đã bị bom đạn tàn phá trong mùa hè đỏ lửa 1972 ở chiến trường Quảng Trị, một ngôi Vương cung mới đã được xây dựng, khởi công từ ngày 15/08/2012 mang nét kiến trúc đặc sắc kiểu đình chùa Việt Nam.
Trong hình phía trước là di tích nhà thờ cũ còn sót lại, phía sau là ngôi nhà thờ đang được xây mới.
Nhà thờ La Vang đã được nhiều lần trùng tu, xây mới và là chứng nhân lịch sử trong những giai đoạn thăng trầm của lịch sử dân tộc, nhưng khi đến đây du khách vẫn được chiêm ngưỡng vẻ đẹp cổ kính của phong cách kiến trúc Việt qua hình dáng những mái ngói thân quen, kiểu dáng ngôi nhà ở, ngôi đình Việt. Thêm vào đó, du khách cũng sẽ bị lôi cuốn bởi quần thể tượng gồm 15 pho tượng diễn tả 15 điều màu nhiệm.
Thánh địa La Vang là địa điểm hành hương nổi tiếng của tín đồ Công Giáo tại Việt Nam.
NHÀ THỜ ĐỨC BÀ SÀI GÒN
Là một trong những địa điểm du lịch TPHCM nổi bật nhất nhưng ít ai biết đây là một trong bốn Vương Cung Thánh Đường ở Việt Nam. Điểm nhấn của nhà thờ là bức tường được xây bằng gạch xuất xứ từ Marseille (Pháp) từ cuối thế kỷ 19 nhưng đến nay vẫn giữ nguyên màu sắc hồng tươi, không bám bụi rêu. Bởi vậy dù không hiểu hết ý nghĩa văn hóa và lịch sử của nhà thờ Đức Bà nhưng khi đến Sài Gòn, ai cũng muốn có một bức hình với công trình độc đáo ấy.
Nhà thờ Đức Bà được xem là biểu tượng của Sài Gòn.
Ngay trước mái vòm nhà thờ là chiếc đồng hồ Thụy Sĩ. Trải qua hơn 130 năm nhưng chiếc đồng hồ vẫn hoạt động khá chính xác và được lên giây mỗi tuần. Trong 6 quả chuông mang âm đô - rê – mi - son - la - si, chuông Son nặng gần 8,8 tấn là một trong những quả chuông lớn nhất thế giới. Nằm giữa trung tâm thành phố năng động nhất cả nước, nhà thờ Đức Bà mang đến một nốt trầm xao xuyến níu chân du khách bốn phương. Hiện nhà thờ đang trong quá trình đại trùng tu do Tổng Giáo Phận Sài Gòn làm đơn vị chủ trì.
Đến Sài Gòn không thể bỏ qua ngôi thánh đường này.
Nhà thờ công giáo nói riêng hay các cơ sở thờ tự tôn giáo trên khắp Việt Nam nói chung không chỉ là nơi để người dân thực hành tín ngưỡng mà còn là nơi thể hiện sự giao thoa văn hóa, chứng nhân của lịch sử trong dòng chảy dân tộc, thể hiện nét văn hóa kiến trúc đặc sắc cũng như các truyền thống dân tộc. Hy vọng bài viết này của Tín Việt Travel đem lại cho các bạn nhiều kiến thức hữu ích về các nhà thờ Công Giáo hiện nay.
