Cùng Tín Việt Travel khám phá Vườn Nhà Gốm - nơi lưu giữ và trưng bày các sản phẩm gốm của nghệ thuật gốm Nam Bộ.
Nhằm mang đến không gian trải nghiệm gốm và lưu giữ những nét truyền thống của nghệ thuật Gốm Nam Bộ, “Vườn Nhà Gốm” là địa chỉ không thể bỏ qua đối với những ai yêu thích các sản phẩm gốm và muốn trải nghiệm quá trình “thổi hồn” cho từng “cục đất” cứng rắn trở nên mềm mại và sống động.
“Khu vườn” Gốm giữa lòng Lái Thiêu
Gốm từ lâu đã là sản phẩm quen thuộc đối với mỗi người dân Việt Nam. Gốm xuất hiện ở mọi ngóc ngách của cuộc sống, từ bình dân cho đến sang trọng, từ những vật dụng hàng ngày đến những sản phẩm trang trí đạt đến tầm nghệ thuật. Gốm không chỉ hữu ích trong đời thường nhưng chứa đựng trong mỗi sản phẩm gốm là tinh túy của văn hóa truyền thống. Qua bàn tay khéo léo của người nghệ nhân, gốm trở nên sống động lạ thường và mang đến hơi thở nghệ thuật trong từng chi tiết.
Một góc Vườn Nhà Gốm.
Vườn Nhà Gốm có địa chỉ tại 120 Gia Long, Lái Thiêu, Bình Dương, là nơi trưng bày là nơi lưu giữ, duy trì và phát triển các sản phẩm gốm thủ công truyền thống Nam bộ cũng như của những vùng miền khác. Với mục đích gửi đến khách hàng những trải nghiệm trọn vẹn nhất về gốm - một sản phẩm gắn liền với đời sống văn hóa của người Việt, Vườn Nhà Gốm mong muốn tạo ra trải nghiệm không chỉ mang hơi thở của thời gian mà còn có cả nhịp sống, tinh thần của đời sống hiện nay thông qua những dịch vụ về gốm có liên hệ mất thiết với nhau như một hệ sinh thái mà vườn đã tâm huyết gây dựng.1
Vườn Nhà Gốm tập trung tái hiện lại nghệ thuật Gốm Nam Bộ.
Bước vào Vườn Nhà Gốm, một không gian gốm dần hiện ra trước mặt với đầy đủ các sản phẩm được xếp đặt tinh tế. Những chiếc lu chứa nước to lớn, những chiếc bình đựng hoa mang phong cách hũ rượu, cho tới cái chén họa hình chú gà trống, hay các sản phẩm trang trí đầy hoa văn tinh xảo như bình gốm, voi phục, tượng phật,…, tất cả tạo nên “hệ sinh thái” gốm vô cùng phong phú, đa dạng. Bên cạnh đó, không gian ở đây khá xanh mát bởi được bao bọc dưới tán cây. Đi dạo trong khuôn viên, ta có thể cảm nhận được sự yên bình, nhịp sống như chậm lại và tâm hồn cảm thấy thư thái, dễ chịu.
Vườn Nhà Gốm có nhiều sản phẩm gốm với mẫu mã, màu sắc đa dạng.
Lưu giữ truyền thống gốm Nam Bộ
Cũng giống như các làng nghề gốm thủ công trên đất Việt, Gốm Nam Bộ cũng có bề dày lịch sử lâu đời. Quá trình khai phá Nam Bộ từ thế kỷ XVII kéo theo một loại hình nghệ thuật gốm mới khác hẳn với Gốm Bắc Bộ, Trung Bộ, mang tên Nam Bộ. Loại gốm này sản xuất ở khu vực Sài Gòn xưa gồm các lò nổi tiếng như Cây Mai, Biên Hòa, Lái Thiêu.
Gốm Nam Bộ được nhận biết qua sự phát triển mạnh mẽ và trở thành nguồn cung cho một thị trường rộng lớn thay vì chỉ lưu thông cục bộ ở vùng. Sở dĩ vậy là vì nó có tính chất bình dị và phổ biến, mọi tầng lớp đều có thể sử dụng. Thêm vào đó, Gốm Nam Bộ vừa có tính thực dụng vừa mang tính nghệ thuật, tức là người ta đã khéo léo kết hợp cả hai yếu tố đó vào trong một sản phẩm, chứ không tách biệt. Đồng thời, hoa văn trang trí cũng rất giản dị và sản phẩm mang nhiều sự đa dạng phong phú từ kích thước, chức năng cho đến độ phức tạp. Cuối cùng, Gốm Nam Bộ thể hiện sự giao lưu tiếp nhận nhanh về kỹ thuật sản xuất, mẫu mã, chức năng mới và thích nghi đối với từng môi trường mới.2
Gốm Nam Bộ cũng có bề dày lịch sử lâu đời.
Sản phẩm Gốm Nam Bộ còn được nhận biết thông qua các nét hoa văn to, đậm mà không thô, trái lại được trau chuốt mang đến sự sinh động. Gốm cũng sử dụng nhiều màu sắc để trang trí, hoa văn có nhiều mẫu đa dạng và bình dị, tự do trong cách thể hiện.
Vườn Nhà Gốm tập hợp đầy đủ các nghệ nhân có kinh nghiệm lâu năm trong nghề làm gốm truyền thống Nam Bộ. Mỗi người thợ có những kinh nghiệm khác nhau, kế thừa sự phóng khoáng trong cách thể hiện nét vẽ đã tạo nên những sản phẩm đa dạng, mang tính thẩm mỹ cao. Qua bàn tay của người nghệ nhân, mỗi sản phẩm gốm như được thổi hồn vào, trở nên sống động. Từ những cục đất vô tri, trải qua quá trình “giãi nắng dầm sương”, thử lửa, gốm khoác lên mình bộ cánh lộng lẫy của từng nét hoa văn, chi tiết tinh xảo mà vẫn không mất đi sự bình dị. Có thể nói, Vườn Nhà Gốm đã góp phần duy trì và phổ biến rộng rãi nghệ thuật gốm Nam Bộ đến công chúng. Ngắm nhìn từng vật dụng, ta như thấy được hình ảnh con người Nam Bộ, vừa chân chất thật thà, giản dị, lại đầy phóng khoáng, hào sảng.
Hình ảnh con người Nam Bộ như được thể hiện qua các sản phẩm gốm.
Workshop trải nghiệm làm gốm cho mọi lứa tuổi
Không chỉ là nơi tham quan, Vườn Gốm Lái Thiêu còn đem đến không gian trải nghiệm làm gốm dành cho mọi lứa tuổi, đặc biệt là các em học sinh. Đến đây du khách được trải nghiệm quy trình làm gốm từ tạo hình cho sản phẩm, vẽ trên gốm và chờ đợi tác phẩm của mình ra lò. Đó là trải nghiệm vô cùng thú vị khi “lần đầu làm chuyện ấy.” Bạn có thể thỏa sức sáng tạo khi vẽ họa tiết, tự do theo đúng phong cách gốm Nam Bộ. Bên cạnh đó, cở sở hạ tầng được đầu tư khá tốt với không gian trải nghiệm rộng rãi, xanh mát, mang chút hoài cổ nhưng không kém phần hiện đại, sẵn sàng làm xiêu lòng bất cứ tâm hồn yêu thích nghệ thuật gốm nào.
Workshop trải nghiệm làm gốm.
Trải nghiệm làm gốm cũng là dịp để các bạn trẻ tìm hiểu về văn hóa Nam Bộ, biết nhiều hơn về quá trình hình thành và phát triển của nền nghệ thuật bản địa. Từ đó, các bạn giới thiệu, phát huy và bảo tồn những giá trị đặc sắc của nghệ thuật gốm Nam Bộ nói riêng và gốm Việt Nam nói chung, góp phần nâng cao bản sắc văn hóa truyền thống của dân tộc.
Thông tin Vườn Nhà Gốm
Địa chỉ: 120 Gia Long, Lái Thiêu, Bình Dương
Giờ mở cửa: 8:00 - 20:00
Nguồn tham khảo:
(1) Vườn Nhà Gốm, Giới thiệu, https://vuonnhagom.vn/pages/gioithieu. Truy cập ngày 21/6/2023.
(2) Đôi nét về gốm Nam Bộ, https://nghethuatxua.com/doi-net-ve-gom-nam-bo. Truy cập ngày 21/6/2023.
